Song chắn rác (tiếng Anh: bar screen / trash rack) là cấu kiện hạ tầng thoát nước dạng thanh song song hoặc lưới, lắp đặt tại miệng thu nước để ngăn rác thải, lá cây, cành khô và vật thể rắn lọt vào hệ thống cống thoát nước. Đây là tuyến phòng thủ đầu tiên bảo vệ toàn bộ hệ thống thoát nước đô thị và công nghiệp.
Song Chắn Rác — Tiêu Chuẩn Kỹ Thuật, Phân Loại & Báo Giá 2026
Tại Việt Nam, song chắn rác được ứng dụng rộng rãi trong:
- Hố ga thoát nước đường phố — ngăn rác sinh hoạt trôi vào cống
- Trạm bơm và trạm xử lý nước thải — bảo vệ máy bơm khỏi vật cứng
- Hệ thống mương thoát nước khu công nghiệp — lọc chất thải sản xuất
- Công trình thủy lợi và đập tràn — ngăn vật trôi nổi làm tắc cống dẫn
Song Chắn Rác Là Gì? Vai Trò Kỹ Thuật Trong Hệ Thống Thoát Nước
Về mặt kết cấu, song chắn rác gồm hai thành phần chính: khung bao (frame) và thanh chắn (bar/screen). Khung bao được đặt vừa khít vào miệng hố ga hoặc máng thoát nước, còn các thanh chắn song song với nhau tạo thành khoang hở (clear spacing) để nước chảy qua nhưng rác bị giữ lại.
Thông số khoang hở là yếu tố kỹ thuật quan trọng nhất:
| Loại ứng dụng | Khoang hở khuyến nghị |
|---|---|
| Hố ga đường phố | 20 – 40 mm |
| Mương thoát nước khu dân cư | 15 – 30 mm |
| Trạm xử lý nước thải (song thô) | 40 – 100 mm |
| Trạm xử lý nước thải (song tinh) | 10 – 20 mm |

Vai trò kép của song chắn rác:
- Bảo vệ hệ thống hạ lưu: Ngăn vật thể rắn gây tắc cống, hư hỏng máy bơm, van và thiết bị cơ khí trong trạm bơm — chi phí sửa chữa máy bơm bị kẹt rác có thể lên đến 50–200 triệu đồng/lần.
- Đảm bảo lưu lượng thoát nước: Thiết kế đúng khoang hở và tiết diện thanh giúp duy trì hệ số thoát nước (hydraulic efficiency) trên 80%.
Phân Loại Song Chắn Rác Theo Vật Liệu
Song Chắn Rác Bằng Gang
Gang cầu EN-GJS-500-7 là vật liệu tiêu chuẩn cao nhất cho song chắn rác công nghiệp và đường đô thị. CHS sản xuất song chắn rác gang theo tiêu chuẩn BS EN 124:2015 và TCVN 10333-3:2014, sử dụng gang cầu graphite cầu (ductile iron) với thành phần:
- Giới hạn bền kéo (Rm): ≥ 500 MPa
- Độ giãn dài (A): ≥ 7% — đây là ưu điểm quyết định so với gang xám
- Độ cứng Brinell (HB): 170 – 230 HB

So sánh gang cầu 500-7 vs. gang xám GX20 trong song chắn rác:
| Chỉ tiêu | Gang cầu EN-GJS-500-7 | Gang xám GX20 |
|---|---|---|
| Giới hạn bền kéo | ≥ 500 MPa | 200 MPa |
| Độ giãn dài | ≥ 7% | < 1% (giòn) |
| Khả năng chịu va đập | Cao — không vỡ vụn | Thấp — dễ gãy khi xe tải đi qua |
| Độ bền theo BS EN 124 | Đạt cấp D400 – F900 | Chỉ đạt A15 – C250 |
| Tuổi thọ trung bình | 30 – 50 năm | 10 – 20 năm |
| Tiêu chuẩn áp dụng | BS EN 124:2015 | Dùng hạn chế trong vỉa hè |
Khuyến nghị kỹ thuật CHS: Với song chắn rác lắp đặt trên đường có xe tải (≥ 10 tấn), bắt buộc sử dụng gang cầu EN-GJS-500-7 (cấp D400 trở lên). Gang xám GX20 tuyệt đối không dùng cho lòng đường.
Song Chắn Rác Composite FRP/GRP
Song chắn rác composite làm từ nhựa FRP (Fibre Reinforced Polymer) hoặc GRP (Glass Reinforced Plastic) — vật liệu tổ hợp sợi thủy tinh và nhựa polyester/vinylester.

Ưu điểm kỹ thuật nổi bật:
- Không ăn mòn điện hóa: Phù hợp cho vùng ven biển, khu vực hóa chất, nhà máy thực phẩm nơi gang và inox có thể bị xâm thực
- Trọng lượng nhẹ: Nhẹ hơn 60 – 70% so với gang cùng kích thước — giảm tải trọng tĩnh lên khung đỡ
- Không dẫn điện: An toàn cho khu vực có nguy cơ điện giật (trạm biến áp, hầm cáp ngầm)
- Không dẫn nhiệt: Không giãn nở nhiệt đột ngột trong môi trường nhiệt độ biến động cao
Nhược điểm cần lưu ý:
- Cấp chịu tải tối đa theo BS EN 124 thường đến C250 (25 tấn) — không thay thế được gang cầu D400 trong lòng đường xe tải
- Nhiệt độ vận hành bị giới hạn: không dùng ở môi trường trên 120°C liên tục
Song Chắn Rác Inox 304/316
Phù hợp cho nhà máy chế biến thực phẩm, dược phẩm nơi yêu cầu vệ sinh cao. Inox 304 chứa 18% Cr – 8% Ni, inox 316 bổ sung 2% Mo tăng khả năng chống ăn mòn trong môi trường muối (biển).
Phân Loại Theo Chức Năng: Song Thô, Song Tinh, Song Cơ Giới
Đây là thông tin quan trọng với các kỹ sư thiết kế trạm xử lý nước thải.
Song Chắn Rác Thô (Coarse Screen)
- Khoang hở: 40 – 100 mm
- Ứng dụng: Tiền xử lý tại điểm tiếp nhận nước thải (đầu vào trạm bơm), ngăn vật thể lớn: bao bì, nhánh cây, gạch vỡ
- Tiêu chuẩn Việt Nam tham chiếu: TCVN 7957:2008 (Thoát nước — Mạng lưới và công trình bên ngoài)
- Vật liệu thường dùng: Gang cầu hoặc thép mạ kẽm nhúng nóng (HDG)
Song Chắn Rác Tinh (Fine Screen)
- Khoang hở: 3 – 20 mm
- Ứng dụng: Xử lý bậc hai trong trạm XLNT, bảo vệ thiết bị sinh học (màng lọc MBR, đĩa quay sinh học)
- Đặc thù thiết kế: Thanh tiết diện hình giọt nước (teardrop profile) hoặc hình thang để tự làm sạch — nước chảy từ rộng sang hẹp, giảm cặn bám
- Vật liệu: Inox 304/316, composite chuyên dụng
Song Chắn Rác Cơ Giới (Mechanically Cleaned Screen)
- Khoang hở: 6 – 30 mm
- Nguyên lý: Cào rác tự động bằng cào cơ hoặc thủy lực theo chu kỳ lập trình
- Ứng dụng: Trạm XLNT công suất lớn (> 1.000 m³/ngày), không cần nhân công vệ sinh thủ công
- Tiêu chuẩn thiết kế tham chiếu: ATV-DVWK-A 131E (Đức), EN 12255-3 (châu Âu)

Tiêu Chuẩn Kỹ Thuật BS EN 124:2015 — Bảng Phân Cấp Tải Trọng
BS EN 124:2015 là tiêu chuẩn châu Âu quy định yêu cầu kỹ thuật cho nắp hố ga, song chắn rác và khung đỡ lắp đặt trên hệ thống thoát nước. CHS áp dụng tiêu chuẩn này đầy đủ cho toàn bộ dòng sản phẩm song chắn rác.

Bảng Phân Cấp Tải Trọng BS EN 124 Cho Song Chắn Rác
| Cấp tải | Tải thử nghiệm | Ứng dụng điển hình | Vật liệu đáp ứng |
|---|---|---|---|
| A15 | 15 kN (1,5 tấn) | Vỉa hè, khu vực chỉ người đi bộ | Composite, gang xám, inox |
| B125 | 125 kN (12,5 tấn) | Lề đường, bãi đỗ xe ô tô con | Gang cầu, composite chuyên dụng |
| C250 | 250 kN (25 tấn) | Đường nội bộ, xe tải hạng nhẹ | Gang cầu, composite C250 |
| D400 | 400 kN (40 tấn) | Lòng đường quốc lộ, đường đô thị | Gang cầu EN-GJS-500-7 |
| E600 | 600 kN (60 tấn) | Cảng, bãi container, kho ngoại quan | Gang cầu, thép đúc |
| F900 | 900 kN (90 tấn) | Sân bay, đường tàu hỏa | Gang cầu đặc biệt |
Lưu ý pháp lý: Theo Thông tư 54/2016/TT-BGTVT của Bộ GTVT, nắp hố ga và song chắn rác lắp đặt trên đường đô thị loại I, II phải đạt tối thiểu cấp D400. Sử dụng sản phẩm không đạt cấp D400 cho lòng đường có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý khi xảy ra tai nạn.
Bảng Thông Số Kỹ Thuật Song Chắn Rác CHS 2026
Song Chắn Rác Bằng Gang Cầu
| Kích thước (mm) | Trọng lượng (kg) | Cấp BS EN 124 | Khoang hở (mm) | Ứng dụng |
|---|---|---|---|---|
| 300 × 500 | 12 – 15 | B125 | 30 | Hố ga vỉa hè nhỏ |
| 500 × 300 | 15 – 18 | B125 | 30 | Mương thoát nước hẻm |
| 900 × 300 | 28 – 35 | C250 | 25 | Mương đô thị |
| 1000 × 300 | 32 – 40 | C250 | 25 | Mương đô thị rộng |
| 1000 × 400 | 40 – 48 | D400 | 20 | Lòng đường |
| 960 × 530 | 55 – 65 | D400 | 20 | Hố ga lòng đường lớn |
| Theo yêu cầu | Tùy thiết kế | Đến F900 | Theo TK | Công trình đặc biệt |
Song Chắn Rác Bằng Composite FRP
| Kích thước (mm) | Trọng lượng (kg) | Cấp BS EN 124 | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|---|---|
| 860 × 430 | 6 – 8 | B125 | Không ăn mòn, nhẹ |
| 900 × 470 | 7 – 9 | B125 | Phù hợp ven biển |
| 960 × 530 | 9 – 12 | C250 | Chịu tải trung bình |
| 984 × 306 | 8 – 10 | C250 | Mương hẹp dài |
| Theo yêu cầu | Tùy thiết kế | Đến C250 | Cần tư vấn thêm |
Tiêu chuẩn sản xuất áp dụng:
- BS EN 124:2015 — Phân cấp tải trọng và thử nghiệm
- TCVN 10333-3:2014 — Tiêu chuẩn Việt Nam về nắp hố ga và song chắn rác
- ISO 9001:2015 — Hệ thống quản lý chất lượng (chứng nhận hiện hành)
Hướng Dẫn Chọn Song Chắn Rác Đúng Kỹ Thuật
Việc chọn sai loại song chắn rác dẫn đến hai hệ quả nghiêm trọng: (1) sản phẩm bị vỡ hoặc biến dạng sau vài tháng, gây nguy hiểm cho người và phương tiện; (2) tắc cống do khoang hở không phù hợp. Dưới đây là quy trình chọn lựa 4 bước:
Bước 1 — Xác định vị trí lắp đặt và cấp tải trọng:
- Lòng đường quốc lộ, tỉnh lộ, đường đô thị: D400 (gang cầu bắt buộc)
- Lề đường, bãi đỗ xe ô tô con: B125 – C250
- Vỉa hè, khu đi bộ: A15 – B125 (composite hoặc gang)
- Sân bay, cảng container: E600 – F900 (liên hệ tư vấn)
Bước 2 — Xác định môi trường hóa học:
- Môi trường ăn mòn cao (ven biển, khu hóa chất, nhà máy thực phẩm): ưu tiên composite FRP hoặc inox 316
- Môi trường thông thường: gang cầu EN-GJS-500-7 là lựa chọn tối ưu về chi phí — tuổi thọ
Bước 3 — Xác định khoang hở phù hợp:
- Hố ga đường phố: 20 – 30 mm (ngăn rác nhưng không cản lưu lượng mưa)
- Trạm XLNT (song thô): 40 – 100 mm
- Trạm XLNT (song tinh): 5 – 15 mm
Bước 4 — Kiểm tra kích thước khớp miệng hố ga:
Đo chính xác kích thước trong của khung hố ga hiện hữu. Song chắn rác cần khớp chặt, không có khe hở > 5 mm theo mọi chiều. CHS cung cấp dịch vụ gia công theo bản vẽ với dung sai ± 3 mm.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Song Chắn Rác (FAQ)
1. Song chắn rác và nắp hố ga khác nhau như thế nào?
Song chắn rác có khoang hở để nước chảy qua và rác bị giữ lại — chức năng lọc. Nắp hố ga là tấm kín hoàn toàn hoặc có lỗ nhỏ — chức năng đậy kín miệng hố. Nhiều hố ga sử dụng cả hai: song chắn rác ở lớp trên thu nước, nắp hố ga đậy phía dưới khi cần bảo trì.
2. Song chắn rác gang cầu và gang xám loại nào tốt hơn?
Gang cầu EN-GJS-500-7 vượt trội hoàn toàn về độ bền va đập, độ giãn dài (7% vs. <1%) và khả năng chịu tải. Gang xám GX20 giòn, dễ vỡ vụn khi xe tải đi qua và không đạt cấp D400 theo BS EN 124. CHS chỉ sản xuất song chắn rác lòng đường bằng gang cầu để đảm bảo an toàn.
3. Bề mặt song chắn rác composite có trơn trượt không?
Composite FRP được đúc với bề mặt nhám (gritted surface) hoặc có gân chống trượt theo tiêu chuẩn. Hệ số ma sát bề mặt đạt ≥ 0,45 (dry) — tương đương bê tông mài. Tuy nhiên khi ướt và có rêu, mọi bề mặt đều cần chú ý — không riêng composite.
4. Song chắn rác có cần bảo dưỡng định kỳ không?
Cần vệ sinh định kỳ 1 – 4 lần/năm tùy mức độ rác tích tụ. Không vệ sinh định kỳ khiến rác bít kín bề mặt song, làm giảm 60 – 90% lưu lượng thoát nước — nguyên nhân thường gặp của ngập úng cục bộ. Với gang cầu, không cần sơn chống gỉ — bề mặt tự hình thành lớp oxit bảo vệ (patina).
5. CHS có thể gia công song chắn rác theo kích thước không tiêu chuẩn không?
Có. CHS nhận gia công theo bản vẽ cho các kích thước đặc biệt với đơn hàng tối thiểu từ 10 bộ. Thời gian sản xuất: 7 – 14 ngày làm việc tùy kích thước và vật liệu. Vui lòng cung cấp bản vẽ kỹ thuật (CAD) hoặc kích thước thực đo.
6. Song chắn rác composite có đạt cấp D400 không?
Composite tiêu chuẩn thương mại hiện tại đạt tối đa C250 (25 tấn). Một số composite polymer cao cấp đặc chủng có thể đạt D400 nhưng chi phí rất cao và không phổ biến tại Việt Nam. Cho lòng đường xe tải, gang cầu D400 vẫn là lựa chọn kỹ thuật và kinh tế tối ưu.
7. Song chắn rác tiếng Anh là gì?
Bar screen (dạng thanh song song), trash rack (dạng lưới thô tại thủy công), inlet grate (song thu nước mưa), hoặc drainage grate. Trong hồ sơ dự thầu quốc tế, thuật ngữ chính xác cần dùng là bar screen hoặc inlet grating tùy bối cảnh.
Báo Giá Song Chắn Rác CHS 2026
| Loại sản phẩm | Kích thước phổ biến | Đơn giá tham khảo |
|---|---|---|
| Song chắn rác gang cầu (không khung) | 500 × 300 mm | Liên hệ báo giá |
| Song chắn rác gang cầu (không khung) | 1000 × 400 mm | Liên hệ báo giá |
| Song chắn rác gang cầu (có khung) | 960 × 530 mm | Liên hệ báo giá |
| Song chắn rác composite (có khung) | 860 × 430 mm | Liên hệ báo giá |
| Song chắn rác composite (có khung) | 960 × 530 mm | Liên hệ báo giá |
| Gia công theo bản vẽ | Theo yêu cầu | Liên hệ tư vấn |
Lưu ý giá: Đơn giá thực tế phụ thuộc vào số lượng đặt hàng, vật liệu, và thời điểm giá nguyên liệu thị trường. Liên hệ trực tiếp để nhận báo giá chính xác kèm CO/CQ trong vòng 2 giờ làm việc.
Tại Sao Nhà Thầu Chọn Song Chắn Rác CHS?
CHS (Công ty sản xuất nắp hố ga) là đơn vị sản xuất trực tiếp — không qua trung gian — với năng lực:
- Tiêu chuẩn: BS EN 124:2015 · TCVN 10333-3:2014 · ISO 9001:2015
- Vật liệu đầu vào kiểm soát: Gang cầu EN-GJS-500-7 đạt chứng nhận nguồn gốc
- Hồ sơ pháp lý đầy đủ: CO (Certificate of Origin) + CQ (Certificate of Quality) cho từng lô hàng — đáp ứng yêu cầu nghiệm thu dự án hạ tầng
- Gia công theo bản vẽ: Kích thước đặc biệt, logo dự án, bề mặt chống trượt theo yêu cầu
- Giao hàng toàn quốc: Kho tại TP.HCM, giao nhanh cho dự án miền Nam; phối hợp đối tác logistics cho miền Trung và miền Bắc
📞 Liên hệ tư vấn kỹ thuật và nhận báo giá:
Quý nhà thầu, ban quản lý dự án và kỹ sư thiết kế vui lòng liên hệ trực tiếp đội kỹ thuật CHS để được tư vấn chọn cấp tải trọng, vật liệu phù hợp, và nhận báo giá kèm hồ sơ CO/CQ phục vụ hồ sơ dự thầu.



